Bakır Sülfat Nedir?
Bakır Sülfat; mavi renkli, kristal görünümlü, suda çözünebilen inorganik bir bileşiktir. En çok bilinen formu Bakır Sülfat Pentahidrat (CuSO₄·5H₂O) olup, tarımda, sanayide, kimya ve eğitim alanlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Güçlü bir mantar öldürücü özelliğe sahip olduğundan özellikle zirai ilaçlarda ve tarımsal uygulamalarda sıkça tercih edilmektedir. Aynı zamanda çeşitli sanayi proseslerinde katkı maddesi, boya ve pigment üretiminde renk verici olarak rol oynar.
Kullanılan Diğer İsimleri Nelerdir?
- Bakır(II) Sülfat
- Bakır Vitriol
- Mavi Taş
- Roman Vitriolu
- CuSO4
- Sülfürik Asit, Bakır Tuzu
- Susuz Bakır Sülfat
- Bakır Monosülfat
- Delcup
- Hylinec
- Monobakır Sülfat
- Kar Kristali Bakır Sülfat
- 7758-98-7
Kimyasal Özellikleri Nelerdir?
Bakır Sülfat’ın en belirgin kimyasal özellikleri aşağıdaki gibidir:
- Bakır Sülfat Formülü: CuSO₄
- Molekül Ağırlığı: 159.61 g/mol (susuz), 249.68 g/mol (pentahidrat)
- Yoğunluğu: 3,6 g/cm³ (pentahidrat)
- Erime Noktası: 110 °C (pentahidrat su kaybeder)
- Kaynama Noktası: 650 °C
- CAS Numarası: 7758-98-7
- Görünüm: Canlı mavi renkli kristal toz veya granül
- Çözünürlük: Suda kolayca çözünür, alkolde çözünmez
- Koku: Kokusuzdur
- Kimyasal Özellik: Oksitleyici değildir fakat aşındırıcıdır, kuvvetli asitlerle tepkimeye girer.
Bakır Sülfat Uygulama Alanları Nerelerdir?
Bakır Sülfat çok geniş bir kullanım alanına sahip olup, hem endüstride hem de tarımda önemli bir kimyasal olarak karşımıza çıkar:
- Tarım ve Zirai Uygulamalar:
- Güçlü bir fungisit ve böcek öldürücü olarak tarım ilaçlarında kullanılır.
- Bitkilerde mantar ve küf oluşumunu önlemek için üzüm bağları, meyve ağaçları ve sebze tarlalarında yaygın olarak kullanılır.
- Bordeaux Bulamacı üretiminde temel bileşen olarak görev alır.
- Toprakta bakır eksikliğini gidermek için gübre katkı maddesi olarak kullanılır.
- Hayvancılık ve Su Ürünleri:
- Balık çiftliklerinde suyun dezenfekte edilmesinde ve yosun oluşumunun engellenmesinde kullanılır.
- Hayvan yemlerinde bakır eksikliğini gidermek için düşük dozlarda katkı maddesi olarak eklenir.
- Sanayi ve Endüstri:
- Boya ve pigment üretiminde mavi tonları elde etmek için kullanılır.
- Elektro kaplama ve metal işlemlerinde çözelti katkısı olarak yer alır.
- Deri tabaklamada kimyasal işleme katkısı sağlar.
- Tekstil sektöründe kumaş boyamada yardımcı maddedir.
- Kağıt ve kağıt hamuru üretiminde mantar ve küf oluşumunu önleyici olarak kullanılır.
- Kimya ve Laboratuvar:
- Kimya laboratuvarlarında katalizör, reaktif ve eğitim deneylerinde kullanılır.
- Alev testi deneylerinde mavi-yeşil renk oluşumunu sağlamak için tercih edilir.
- Analitik kimyada redoks reaksiyonlarının incelenmesinde yaygın olarak kullanılır.
- Temizlik ve Su Arıtma:
- Havuz ve su depolarında yosun önleyici ve dezenfektan olarak görev alır.
- Kanalizasyon sistemlerinde kötü koku ve mikroorganizma oluşumunu engeller.
- Diğer Kullanımlar:
- Ahşap koruyucu çözeltilerde yer alır.
- Seramik ve cam üretiminde renklendirici katkı olarak kullanılır.
- Bazı piroteknik ürünlerde renk verici olarak görev yapar.
En Çok Kullanım Alanı Neresidir?
Bakır Sülfat’ın en yaygın kullanım alanı tarım sektörüdür. Bitki hastalıklarına karşı mantar önleyici ve koruyucu özellikleri sayesinde özellikle bağcılıkta ve sebze üretiminde büyük önem taşır. Bunun yanı sıra su arıtma ve boya-pigment üretiminde de en sık kullanılan inorganik bileşiklerden biridir.
Fiyat ve Satışını Etkileyen Faktörler Nelerdir?
Bakır Sülfat’ın fiyatı ve satışını etkileyen başlıca faktörler şunlardır:
- Hammadde Maliyetleri: Bakır ve sülfürik asit fiyatlarındaki artış doğrudan Bakır Sülfat maliyetini artırır.
- Arz ve Talep Dengesi: Tarım ilaçlarında ve sanayide kullanım yoğunluğunun artması, talep yükselmesine ve fiyatların dalgalanmasına yol açar.
- Nakliye ve Lojistik: Nakliye maliyetlerindeki artış, kimyasalın satış fiyatını yükseltir.
- Ambalaj Türü: 1 kg’dan 1 tona kadar değişen ambalajlarda satılır. Uluslararası standartlara uygun paketleme fiyatı etkiler.
- Küresel Pazar Etkileri: Tarım sezonundaki yoğunluk ve ihracat-ithalat dengesi de fiyatlara etki eden önemli unsurlardandır.
