Sodyum Tiyosülfat

Sodyum Tiyosülfat Nedir?

Sodyum Tiyosülfat, kimyasal formülü Na2S2O3 olan, renksiz kristaller veya beyaz toz formunda bulunan, suda kolay çözünebilen inorganik bir bileşiktir. Hafif acımsı bir tada sahip olup, kokusuzdur. Çoğunlukla fotoğrafçılık, tıp, su arıtma ve kimya endüstrisinde geniş kullanım alanına sahip bir kimyasaldır. Oksitleyici maddeler karşısında indirgen özellik göstermesi sayesinde çeşitli endüstriyel işlemlerde tercih edilmektedir.

Doğada serbest halde bulunmaz, genellikle laboratuvar veya endüstriyel tesislerde üretilir. Özellikle tıp alanında siyanür zehirlenmelerine karşı panzehir olarak kullanılmasının yanı sıra gıda katkı maddesi, fotoğrafçılıkta sabitleyici ve su arıtmada klor giderici olarak önemli bir rol üstlenir.

Kullanılan Diğer İsimleri Nelerdir?

• Sodyum Hiposülfit
• Sodyum Tiyosülfat Pentahidrat
• Na2S2O3
• Tiyosülfürik Asidin Sodyum Tuzu
• Hypo
• Susuz Sodyum Tiyosülfat
• Disodyum Tiyosülfat
• Sodotiol
• Klor Kürü
• Tiyosülfürik Asit Disodyum Tuzu
• Sülfotiyorin
• 7772-98-7

Kimyasal Özellikleri Nelerdir?

Sodyum Tiyosülfat’ın öne çıkan kimyasal ve fiziksel özellikleri şöyledir:

• Sodyum Tiyosülfat Formülü: Na₂S₂O₃
• Molekül Ağırlığı: 158,11 g/mol
• Yoğunluğu: 1,67 g/cm³ (25 °C’de)
• Erime Noktası: 48 °C
• Kaynama Noktası: 100 °C civarı
• CAS numarası: 7772-98-7
• Görünüm: Renksiz, saydam kristaller veya beyaz toz
• Çözünürlük: Suda kolayca çözünür, alkolde çözünmez
• Diğer Özellikler: Hafif alkalin özellik gösterir, güçlü oksitleyicilerle reaksiyona girer.

Sodyum Tiyosülfat Uygulama Alanları Nerelerdir?

Sodyum Tiyosülfat, çok yönlü bir kimyasal olup, farklı sektörlerde çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Tıp ve Sağlık Sektörü:
  • Siyanür zehirlenmelerinde antidot (panzehir) olarak intravenöz yolla uygulanır.
  • Deri hastalıklarında kullanılan bazı losyon ve kremlerin formülasyonunda yer alır.
  • Bazı mantar enfeksiyonlarının tedavisinde topikal çözeltiler içinde kullanılır.
  • Böbrek taşlarının çözünmesine yardımcı olabilecek deneysel tedavi uygulamalarında araştırılmaktadır.
• Fotoğrafçılık:
  • “Hypo” adıyla bilinen Sodyum Tiyosülfat, fotoğrafçılıkta sabit çözelti (fixer) olarak yaygın şekilde kullanılır.
  • Gümüş halojenürlerin çözülmesini sağlayarak fotoğraf filmlerinde ve kâğıt baskılarında görüntünün kalıcı hale gelmesine yardımcı olur.
• Su Arıtma ve Çevre:
  • Klorlu suların nötralizasyonunda etkilidir. Özellikle akvaryum ve havuz sularında klorun zararlı etkilerini gidermek için kullanılır.
  • Endüstriyel atık sularda ağır metallerin çöktürülmesinde kullanımı vardır.
• Kimya Endüstrisi:
  • İyot çözeltisinin titrasyonla analizi sırasında reaktif olarak kullanılır.
  • Oksitleyici maddelerin test edilmesi ve çözeltiden uzaklaştırılmasında tercih edilir.
• Madencilik:
  • Altın ve gümüş madenlerinde, siyanürlü çözeltilerin arıtılmasında ve değerli metallerin geri kazanımında rol oynar.
• Gıda Sektörü:
  • Bazı ülkelerde, gıda katkı maddesi olarak sınırlı kullanımına izin verilmiştir. Özellikle gıda ürünlerinde koruyucu ve dezenfektan madde olarak kullanılabilmektedir.
• Kozmetik ve Kişisel Bakım:
  • Saç bakım ürünlerinde renk açıcı formüllerde kullanılabilir.
  • Cilt bakım ürünlerinde ise bazı oksidatif etkileri dengeleyici bileşen olarak görev alır.

En Çok Kullanım Alanı Neresidir?

Sodyum Tiyosülfat’ın en yaygın kullanım alanları tıp, fotoğrafçılık ve su arıtma sektörleridir. Özellikle siyanür zehirlenmelerinde antidot olarak kullanılması, fotoğrafçılıkta sabitleyici çözeltinin ana bileşeni olması ve su arıtma tesislerinde klor giderici işlevi, bu kimyasalı öne çıkarmaktadır.

Fiyat ve Satışını Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Sodyum Tiyosülfat’ın fiyatı ve satış miktarı, çeşitli ekonomik ve endüstriyel faktörlere bağlıdır:

• Hammadde Fiyatları: Üretimde kullanılan kimyasal hammaddelerin maliyeti arttıkça fiyat yükselir.
• Arz ve Talep Dengesi: Fotoğrafçılık, tıp ve endüstriyel kullanımda talebin artması fiyatları doğrudan etkiler.
• Nakliye ve Lojistik Maliyetleri: Özellikle dökme kimyasalların taşınmasında nakliye maliyetleri fiyatlara ek yük bindirir.
• Ambalajlama: Sodyum Tiyosülfat, 1 kg’lık küçük paketlerden, 1 tonluk dökme ambalajlara kadar farklı formlarda satılmaktadır. Ambalaj türü fiyatı etkileyen unsurlardan biridir.
• Küresel Ekonomik Faktörler: Uluslararası piyasalardaki dalgalanmalar, enerji fiyatları ve döviz kuru değişimleri de fiyatlandırmada önemli rol oynamaktadır.